على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2597
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فهدتان ( fahdat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان بلند برآمدهء در پس گوش شتر . و دو گوشت پارهء بيرون جستهء زير سينهء اسب . فهدر ( fohdor ) ا . ع . مقلوب فرهد : نوجوان پرگوشت . فهر ( fahr ) و ( fahar ) م . ع . فهر - الرجل فهرا و فهرا ( از باب فتح ) : جماع كرد آن مرد با زنى بدون آنكه انزال كند و بعد با زن ديگرى دخول كرده انزال نمود . فهر ( fehr ) ا . ع . سنگى كه به قدر كف دست باشد و يا باندازهاى بود كه بتوان گردو را بدان شكست ( مؤنث آيد ) . ج : افهار و فهور . و نام پدر قبيلهاى از قريش . فهر ( fohr ) ا . ع . فهر اليهود : جائى كه يهودان در روز عيد در آن فراهم آمده مجتمع گردند و نماز خوانند و نيز روزى كه در آن جشن نمايند و طعام لطيف و شراب لذيذ خورند . فهرس ( fehres ) ا . ع . مأخوذ از فهرست فارسى و بمعنى آن . ج : فهارس . فهرست ( fehrest ) ا . پ . تفصيلى كه در اول كتاب نويسند و در آن بيان كنند فصول و ابواب و خلاصهء مطالب كتاب را . و نوشتهاى كه در آن اسامى كتابها و ديگر چيزها باشد . و دستور و قانون . و ديباچهء كتاب . و فهرست اجناس : خريد نامه و صورت خريد اجناس . فهرسة ( fahrasat ) م . ع . فهرس كتابه فهرسة : فهرست نوشت بر كتاب خود . فهرى ( fehriyy ) ص . ع . منسوب بفهر كه پدر قبيلهاى از قريش باشد . فهض ( fahz ) م . ع . فهضه فهضا ( از باب فتح ) : شكست آن را . فهفاه ( fahf h ) ص . ع . هو فهفاه على المال : او نيكو سياستكننده است مر شتران را . فهفه ( fahfah ) ص . ع . درماندهء در سخن . فهفهة ( fahfahat ) ص . ع . مؤنث فهفه : زن درماندهء در سخن . فهفهة ( fahfahat ) ا . ع . درماندگى در سخن . فهفهة ( fahfahat ) م . ع . فهفه فهفهة : درمانده گرديد . و فهفه الشيئ : فراموش كرد آن چيز را . فهق ( fahq ) ا . ع . پرى و امتلا . فهق ( fahq ) م . ع . فهق فلانا فهقا ( از باب فتح ) : رسيد بر استخوان بن گردن فلان . فهق ( fahq ) و ( fahaq ) م . ع . فهق الاناء فهقا و فهقا ( از باب سمع ) : پر شد آن خنور چندانكه از سرش بيرون گرديد . فهقة ( fahqat ) ا . ع . استخوان بن گردن و اول فقار . و استخوان نزديك پيوند سر و گردن مشرف بركام . فهل ( fahal ) ص . پ . فراخ و گشاد . فهلل ( fahlala ) ا . ع . اسم است باطل را و غير منصرف آيد . يقال : هو الضلال بن فهلل . فهلم ( fa - halomma ) ع . مر . هلم ( halomma ) . فهم ( fahm ) ا . ع . دانش و علم . ج : افهام . فهم ( fahm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت و آگاهى و نهبه و نيوند و وابا و هنگ و هوش و ادراك و درمايه و عقل و دانش و فراست . و تيز فهم : تيز هوش و با قابليت . و سخن فهم : عاقل و دانا . و مفهوم فهم : باهوش و دريافتكنندهء معنى هر چيزى را . فهم ( fahm ) و ( faham ) م . ع . فهمه فهما و فهما ( و هى افصح ) و فهمامة و فهمامة و فهامية ( از باب سمع ) : دانست و بدل دريافت آن را . فهم ( fahem ) ص . ع . تيز فهم . و زود فهم و دانا . فهمانيدن ( fahm nidan ) و فهمائيدن ( fahm 'idan ) م ف . پ . - مأخوذ از فهم تازى - دريافتن كنانيدن . فهمايش ( fahm yec ) ا . پ . تربيت و تعليم . و پند و نصيحت . فهمة ( fahemat ) ص . ع . مؤنث فهم : زن تيز فهم و زود فهم و دانا . فهمدار ( fahm - d r ) ص . پ . زيرك و دانا و عاقل و تيز فهم . فهميد ( fahmid ) ا . پ . دريافت و ادراك و آگاهى و خبردارى . فهميدگى ( fahmidagi ) ا . پ . دريافت و ادراك و فهم . فهميدن ( fahmidan ) ا . پ . دريافت و ادراك و فهم . فهميدن ( fahmidan ) ف م . پ . - مأخوذ از فهم تازى - دريافتن و دريافت كردن و ادراك كردن و دانستن و آگاه گرديدن و چفتن و وا يافتن . فهميده ( fahmide ) ص . پ . دريافت شده و درك شده و وايافته . و دانا و با دانش . و با خبر و با اطلاع . فهو ( fahv ) م . ع . فهوت عنه فهوا ( از باب نصر ) : سهو كردم در آن . فهود ( fohud ) ع . ج . فهد ( fahd ) . فهور ( fohur ) ع . ج . فهر ( fehr ) . فهوله ( fahule ) ا . پ . دسته و بستهء از هر چيزى . فهوم ( fohum ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانشها و فهمها . و اصحاب فهوم : مردمان با دانش و فهم . فهه ( fahah ) ا . ع . درماندگى . فهه ( fahah ) م . ع . فه الرجل فهها ( از باب سمع ) : درمانده گرديد آن مرد . و فه